Alternativa za Njemačku (AfD) ostvarila je rekordan rezultat na regionalnim izborima u Baden-Virtembergu, udvostručivši broj glasova u odnosu na prethodne izbore i zabilježivši najbolji rezultat izvan svog tradicionalnog uporišta u bivšim istočnim pokrajinama.
- AfD je osvojila oko 18–19 odsto glasova i zauzela treće mjesto na izborima.
- Prvo mjesto osvojila je stranka Savez 90/Zeleni sa oko 30,2% glasova, dok je Hrišćansko‑demokratska unija (CDU) osvojila oko 29,7%.
- Rezultat izbora predstavlja politički udarac za kancelara Fridriha Merca, čija je stranka tijesno poražena.
- AfD je tradicionalno najjača u istočnim njemačkim pokrajinama, ali rezultat u Baden-Virtembergu pokazuje rast podrške i u zapadnom dijelu Njemačke.
Ovaj rezultat ukazuje na značajno širenje podrške stranke van njihovih klasičnih regiona i potencijalno signal da AfD postaje relevantna politička sila širom Njemačke.
Diplomirani politikolog za međunarodne odnose Vlastimir Vidić za “Glas Srpske” ističe da je AfD na ovim izborima zauzela treće mjesto, iza Zelenih i Hrišćansko-demokratske unije (CDU) kancelara Fridriha Merca, sa skoro 19 odsto glasova. Zeleni, stranka poznata po proevropskom i proatlantskom stavu, koja je dominirala političkom scenom u Baden-Virtembergu u prethodna dva izborna ciklusa, tijesno je pobijedila CDU sa razlikom manjom od jednog procenta. Obje stranke osvojile su oko 30 odsto glasova, pokazujući da je region politički podijeljen, ali da glasači sve više traže alternative tradicionalnim partijama.
Fridrih Merc uživa sve manju podršku
Ankete javnog mnjenja i rezultati izbora pokazuju da kancelar Fridrih Merc uživa sve manju podršku i da njegova pozicija nije više tako stabilna. Tijesni rezultati u zapadnim pokrajinama ukazuju da se CDU i Merc sve više nalaze u neobranom grožđu, jer tradicionalni konzervativni glasači traže alternative, a AfD raste kao ozbiljna politička opcija.
Prema Vidiću, do sada je AfD najveću podršku imala u istočnim pokrajinama – Saksonija, Tiringija, Saksonija-Anhalt – gdje su ekonomski i socijalni faktori stvarali veće nezadovoljstvo građana. Rezultat u Baden-Virtembergu i prethodni uspjesi u Hesenu ukazuju, prema mišljenju Vidića, na rastući uticaj stranke u zapadnim regionima, gdje do sada nije imala značajno uporište. To je znak, kako smatra, da ova stranka osnovana 2013. godine može privući birače koji su tradicionalno bili centristički ili konzervativni i potencijalno uticati na buduće federalne izbore.
Sve više građana nezadovoljno životnim uslovima
Vidić dodaje da podatak sa izbora u pokrajini Sjeverna Rajna-Vestfalija 14. septembra 2025. godine jasno ilustruje ovaj trend. Na tim izborima AfD je skoro utrostručio rezultate u poređenju sa izborima 2020. godine, što predstavlja jedan od najznačajnijih uspjeha stranke u zapadnoj Njemačkoj. Kako objašnjava Vidić, razlozi su prije svega ekonomske prirode, jer sve više građana iskazuje nezadovoljstvo sadašnjim životnim uslovima i politikom aktuelne vlasti.
Ankete javnog mnjenja iz marta 2026. godine pokazuju da AfD na saveznom nivou trenutno ima podršku između 23 i 25 odsto birača, samo jedan procentni poen manje od CDU/CSU. Iako AfD nema infrastrukturu vodećih političkih partija, stranka postiže dobre rezultate, što pokazuje da građani sve više glasaju na osnovu ekonomskih pokazatelja i svakodnevnog života, odnosno koliko novca ulazi, ali izlazi iz novčanika.
Analitičari smatraju da politički uspon AfD sigurno ima veze i sa dolaskom na čelo ove partije Alise Vajdler.
Navode da ona ima daleko umjerenije i prihvatljivije političke stavove. Zastupa ekonomski liberalizam sa fokusom na smanjenje poreza i podsticanje domaće industrije, jasnu nacionalnu politiku sa strogom kontrolom granica, kritičko gledanje na evropske integracije i Evropsku uniju kao pretjerano intervencionističku instituciju. Nikad ne propusti priliku i da pruži podršku tradicionalnim vrijednostima kao što su porodica i nacionalni identitet.
Rusija, Kosovo i Srpska
AfD u svom djelovanju insistira na čvrstoj kontroli granica, ograničenju imigracije, smanjenju uloge EU u unutrašnjim poslovima Njemačke i podršci tradicionalnim vrijednostima kao što su porodični model i nacionalni identitet. U međunarodnoj politici AfD podržava snažne odnose sa Rusijom i kritički je prema proširenju NATO-a.
Na Balkanu stranka je izrazila simpatije prema Republici Srpskoj, naglašavajući potrebu da se poštuje njena autonomija, dok je njihova pozicija prema Kosovu najčešće u skladu sa podrškom Srbiji u teritorijalnim i diplomatskim pitanjima, uz kritičko gledanje na priznanje nezavisnosti Kosova od strane zapadnih zemalja. Politika AfD-a usmjerena je na očuvanje suvereniteta države i tradicionalnih vrijednosti.
